Ένας χρόνος Χαλιφάτο: H εμφάνιση των τζιχαντιστών στη Μέση Ανατολή

 Nikos Panagiotidis                                 

Δρ. Νίκος Παναγιωτίδης: Δημοσιογράφος- Διεθνολόγος

H εμφάνιση, η εδραίωση και η διαιώνιση των τζιχαντιστών του Ισλαμικού Κράτους (ΙΚ) –ή DAESH κατά το αραβικό ακρωνύμιο– στη Μέση Ανατολή εξελίσσεται σε μείζον στρατηγικό παίγνιο. Οι ακραίοι φονταμενταλιστές ισλαμιστές οι οποίοι έχουν κηρύξει χαλιφάτο (Ιούνιο 2014) σε μεγάλες περιοχές της Συρίας και του Ιράκ, εξελίσσονται σε μείζονα απειλή για την περιφερειακή αλλά και την παγκόσμια σταθερότητα, αφού επιτυγχάνουν να μεταφέρουν το κέντρο βάρους των στρατηγικών τους στόχων σε Ευρώπη και ΗΠΑ με τη διεξαγωγή τρομοκρατικών επιθέσεων. Ομολογουμένως δεν έχει υπάρξει παρόμοιο φαινόμενο στην ιστορία της σύγχρονης διεθνούς πολιτικής, μια οντότητα να καταφέρει να θέσει υπό τον έλεγχό της τόσο μεγάλο έδαφος που αντιστοιχεί σε μέγεθος περίπου με την έκταση της Μεγάλης Βρετανίας.

Οι τζιχαντιστές του ΙΚ έχουν εξασφαλίσει δύο από τα βασικά στοιχεία που χρειάζονται για την απόκτηση κρατικής οντότητας: το έδαφος και την αυτοδύναμη εξουσία. Μολονότι η λαϊκή νομιμοποίηση του εγχειρήματος δεν είναι μεγάλη, οι ισλαμιστές έχουν καταφέρει μέσω του εξαναγκασμού και της τρομοκρατίας να επιβάλουν με τη βία την εξουσία τους στους διαφωνούντες. Την ίδια ώρα, έχουν θέσει υπό τον έλεγχό τους όλες τις εκφάνσεις της κοινωνικής ζωής μέχρι και την εκπαίδευση, από την οποία έχουν αφαιρέσει σχεδόν όλα τα μαθήματα –εκτός από τα μαθηματικά– εμπλουτίζοντας τα σχολικά προγράμματα αποκλειστικά με την ισλαμική διδασκαλία. Η απουσία κυρίαρχης ιδιότητας για το ΙΚ, με την έννοια της απόκτησης διεθνώς αναγνωρισμένης κυριαρχίας, είναι ακαδημαϊκής σημασίας.

Οι προσπάθειες της συμμαχίας υπό τις Ηνωμένες Πολιτείες δεν φαίνεται να αποδίδουν το αναμενόμενο, παρά τις χιλιάδες αεροπορικές επιδρομές. Αυτό καταδεικνύεται από την κατάκτηση της αρχαίας πόλης Παλμύρας στη Συρία και της Ραμαντί στο Ιράκ. Δύο τοποθεσίες στρατηγικής σημασίας για διάφορους λόγους. Βρίσκονται στο επίκεντρο του ισλαμικού εποικοδομήματος και εξασφαλίζουν τη μεταφορά, επικοινωνία και ανεφοδιασμό των μαχητών της οργάνωσης. Επιπρόσθετα, βρίσκονται κοντά στις δύο πρωτεύουσες, τη Δαμασκό και τη Βαγδάτη. Η κατάληψη της Δαμασκού θα οδηγήσει αναπόδραστα σε κατάρρευση την ήδη αποδυναμωμένη κυβέρνηση Άσαντ, ενώ η απειλή κατά της Βαγδάτης επιφέρει πολλαπλασιαστικά μύρια προβλήματα για το εθνοτικό εκμαγείο του Ιράκ με τις εύθραυστες ισορροπίες μεταξύ Κούρδων, Σουνιτών και Σιιτών.

Η παρουσία των τζιχαντιστών στη Μέση Ανατολή έχει ήδη επιφέρει ανακατανομές ισχύος και επαναπροσδιορισμό συμφερόντων στην περιοχή, αφού πολλοί δρώντες έχουν συνασπιστεί και έχουν συντονίσει τις ενέργειές τους για να αντιμετωπίσουν τον κοινό εχθρό. Το ότι το Ιράν μάχεται στο Ιράκ εναντίον τους και αναγκάζεται αν όχι να συνεργαστεί, τουλάχιστον να συντονίσει τις ενέργειές του με τις ΗΠΑ κατά των ισλαμιστών, είναι κάτι πρωτόγνωρο για την περιοχή.

Οι ισλαμιστές φαίνεται ότι έχουν επιβάλει τη βούλησή τους και στην περίπτωση της Συρίας, αφού ο Άσαντ φαίνεται να έχει αποδεχτεί την απώλεια των τριών τετάρτων του συριακού εδάφους, το οποίο ελέγχεται πλέον από το ΙΚ και τη –διασυνδεόμενη με την Αλ Κάιντα– Αλ Νούσρα. Γι’ αυτόν το λόγο το καθεστώς αρχίζει να υιοθετεί αμυντικές στρατιωτικές στρατηγικές κυρίως στατικής άμυνας σε μια προσπάθεια να διασφαλίσει τον έλεγχο επί του άξονα Χομς-Χάμα στην παραλιακή Συρία και την πρωτεύουσα Δαμασκό. Αυτό είναι το λιγότερο που μπορεί να κάνει για να διασφαλίσει την επιβίωσή του.

Τελευταιες Ειδησεις

26 Φεβρουαρίου
Προδρόμου: Έκκληση προς μαθητές να απέχουν από εκδηλώσεις και έθιμα την "Τσικνοπέμπτη",
15:09
Απάντηση Σ.Μισέλ στο ΡΙΚ για Τουρκία και πενταμερή για το κυπριακό, μετά το πέρας της συνόδου για την άμυνα (ΒΙΝΤΕΟ)
14:59
Σωστή επαναλειτουργία και οικονομική ενίσχυση ζητούν οι ιδιοκτήτες Κέντρων Αναψυχής
14:43
Προκήρυξη σχεδίων για γεωργικό πετρέλαιο και πετρέλαιο κίνησης
14:42
Oλοκληρώθηκε και η 2η τηλεδιάσκεψη των 27, υιοθετήθηκε δήλωση για την ασφάλεια και την άμυνα της ΕΕ
14:17
Πτωτικά κινείται το μεσημέρι της Παρασκευής το ΧΑΚ
14:00
Στις 7-9 Μαρτίου στην Κύπρο η Τζέιν Χολ Λουτ
13:40
Συμβολική εκδήλωση διαμαρτυρίας πραγματοποίησαν τα μέλη του Συνδέσμου Ιδιοκτητών Κέντρων Αναψυχής
13:35
Ακάρ: Αποφασισμένοι να υπερασπιστούμε τη «γαλάζια πατρίδα» μας, συμπεριλαμβανομένης της Κύπρου
13:21
Δώρο άδωρο οι νέες χαλαρώσεις στα μέτρα, λένε στο "από Μέρα σε Μέρα" οι ιδιοκτήτες φροντιστηρίων και γυμναστηρίων
13:05
Δένδιας: Η Τουρκία να αντιληφθεί ότι ο σεβασμός του Διεθνούς Δικαίου αποτελεί τη μόνη απάντηση στα προβλήματα
12:51
Ενώπιον του Κακουργιοδικείου στις 16 Μαρτίου ο κατηγορούμενος για το διπλό φονικό στους Εργάτες
12:18
Όλες οι ειδήσεις

Video on Demand